Alle schijnwerpers zouden op dit moment gericht moeten zijn op een land, waar een duivels regime regeert: Iran. De islamisten hebben daar vreedzame demonstranten de oorlog verklaard. Het resultaat: naar schatting 36.000 doden in twee dagen (8 en 9 januari) tijd. Achter het regime in Teheran schuilt een religieus-apocalyptisch wereldbeeld waarin geweld geen ontsporing is, maar middel. Christenen zijn geroepen om de gebeurtenissen in Iran door een geestelijke bril te bekijken.

In het Westen kijken we vaak naar Iran met een verkeerde bril. We analyseren het regime alsof het functioneert zoals wij dat zouden doen: rationeel, pragmatisch, gericht op machtsbehoud en economisch gewin. Maar wie zo kijkt, begrijpt niet wat Iran drijft. Het Iraanse regime wordt primair bestuurd door een ideologisch, religieus en apocalyptisch wereldbeeld. En precies dát maakt de situatie zo gevaarlijk.

Een religieus-apocalyptisch wereldbeeld

Iran wordt geleid door een systeem dat doordrenkt is van een eindtijdverhaal. In de leer van het sjiitische islamisme, dat ten grondslag ligt aan de Iraanse staatsideologie sinds de revolutie van 1979, speelt de verwachting een rol van een messiaanse figuur. Dit is de verborgen imam of Mahdi die op een dag zal terugkeren om de wereld te oordelen en te herstellen. Een verhaal waarin geweld geen ontsporing is, maar een instrument. Dat vraagt om een fundamenteel ander moreel kader dan wij gewend zijn.

De kernambitie van het Iraanse regime is al 47 jaar onveranderd: de vernietiging van Israël en de verovering van Jeruzalem.

Het regime in Teheran hanteert andere morele grenzen dan wij westerlingen. Gehoorzaamheid aan Allah weegt zwaarder dan mensenlevens. Martelaarschap staat boven vrede. En als miljoenen Iraniërs, gewone burgers, vrouwen, kinderen, een gruwelijke dood moeten sterven om het ‘hogere doel’ te bereiken, dan wordt dat niet gezien als een mislukking, maar als een aanbod. Dat is moeilijk te bevatten voor wie leeft in een cultuur waarin het individu centraal staat. Maar het is essentieel om het te onderkennen.

Jeruzalem als theologisch strijdtoneel

De kernambitie van het Iraanse regime is al 47 jaar onveranderd: de vernietiging van Israël en de verovering van Jeruzalem. Dat is geen politieke slogan voor de bühne, maar een theologische overtuiging. Niet toevallig heten hun raketten Al-Quds, de Arabische naam voor Jeruzalem. Niet toevallig financieren zij Hamas al decennialang met miljarden, wapens, tunnels en militaire expertise. In hun wereldbeeld is Jeruzalem het toneel van een eindstrijd. Wie daaraan bijdraagt, brengt volgens hen het ‘koninkrijk van Allah’ dichterbij.

Daarom is wat er in Iran gebeurt voor christenen geen ver-van-ons-bed-show. Het is existentieel. Jeruzalem neemt in de Bijbel een unieke plaats in. Het is de stad van de tempel, van de profeten, van Gods beloften. Het is de plek waar Bijbelse geschiedenis samenkomt en waar toekomstverwachting zich concentreert. De Schrift spreekt niet alleen over wat daar was, maar ook over wat daar zal zijn. De belofte dat Christus Zijn voeten op de Olijfberg zal zetten is geen detail. Jeruzalem is geen willekeurige stad in een geopolitiek conflict, maar een theologisch brandpunt.

Ayatollah Khamenei strijdt niet alleen voor islamisme of voor het behoud van zijn machtspositie. Het is een strijd tegen de Schepper van hemel en aarde.

Elam in de Bijbel: oordeel én belofte

Tegelijk wijst de Bijbel niet alleen naar Israël. Ook Iran, het Bijbelse Elam, komt in de Schrift nadrukkelijk voor. Farshid Seyed Mehdi verwijst naar een profetie uit Jeremia 49, een Bijbelhoofdstuk waarin God spreekt over Elam, een oud gebied dat grotendeels samenvalt met het huidige Iran. In die profetie wordt eerst Gods oordeel aangekondigd: het volk zal worden verstrooid over andere landen. Voor moderne lezers is dat herkenbaar in de Iraanse diaspora: miljoenen Iraniërs die door revolutie, vervolging en onderdrukking hun land hebben moeten verlaten. Maar die verstrooiing is volgens de Bijbel niet het einde van het verhaal. God verbindt er een belofte aan: Hij zal Zelf weer aanwezig zijn in Elam en herstel brengen.

Met andere woorden: ballingschap en lijden krijgen niet het laatste woord. In het Bijbelse perspectief blijft er hoop op geestelijke vernieuwing, juist temidden van verstrooiing. God belooft Zijn troon in Elam te vestigen. Dat is een opmerkelijke tekst, zeker in het licht van wat we vandaag zien gebeuren in Iran. Ja, het regime is gevaarlijk en de islamistische ideologie is destructief. Maar achter dat systeem leeft een volk. Een volk dat gevangen zit in een duister en onderdrukkend apparaat. Een volk dat niet samenvalt met zijn leiders.

Een geestelijke strijd door de geschiedenis heen

Ayatollah Khamenei strijdt niet alleen voor islamisme of voor het behoud van zijn machtspositie. Het is een strijd tegen de Schepper van hemel en aarde. Door de geschiedenis heen heeft de duivel mensen en regimes gebruikt om Gods plan te dwarsbomen. Herodes probeerde de geboorte van de Messias te verhinderen. De Amalekieten stonden Israël naar het leven. Keizer Nero vervolgde de eerste christenen. Vandaag gebruikt hij leiders als Khamenei. Op zijn manier houdt hij mensen bij het Licht vandaag en kiest hij doelbewust voor dood en verderf.

Wie Iran alleen bekijkt door politieke bril, mist de geestelijke dimensie.

Toch is dat niet het einde van het verhaal. Gods koninkrijk is niet van deze wereld. Het komt niet via raketten, revoluties of regimes. Juist in Iran is de ondergrondse kerk explosief gegroeid. Als een mosterdzaadje. God werkt, midden in het systeem van onderdrukking. Niet ondanks de duisternis, maar erdoorheen. Volgens verschillende schattingen zijn in de afgelopen jaren één tot twee miljoen Iraniërs christen geworden.

Wie Iran alleen bekijkt door politieke bril, mist de geestelijke dimensie. En wie het land alleen demoniseert, sluit zijn ogen voor het werk van God dat juist daar opbloeit. De strijd is reëel. Het gevaar ook. Maar het laatste woord is niet aan ayatollahs, raketten of ideologieën. Het laatste woord is aan Koning Jezus.

Oorspronkelijk gepubliceerd op: cvandaag